सीधे मुख्य सामग्री पर जाएं

संस्कृत साहित्य के महत्त्वपूर्ण 50 प्रश्न#संस्कृत जाँच प्रश्न पत्र#sanskrit test paper

 1.  हर्षचरिते  हर्षवर्धनस्य भगिनी का  अस्ति ?

 राज्यश्री:


2.सम्राज्ञी विलासवती कस्य माता आस्ति?

चन्द्रापीडस्य


3.मेघदूते अंड्गीरस:भवति?

विप्रलम्भ श्रृंगार


4.पुण्डरीकस्य अनन्य मित्रम् अस्ति?

कपिञ्जलः

बाणभट्ट#हर्षचरित#कादम्बरी


5.स्वप्नवासवदत्तस्य विदूषक: कः?

वसन्तक:


6.स्वप्नवासवदत्तायां मन्त्री कः?

यौगन्धरायण


7.पण्डितराजजगन्नाथमते काव्यस्य कति भेदा: स्वीकृता:?

चत्वार:

उत्तमोत्तम

उत्तम

मध्यम

अधम्


8.स्वप्नवासवदत्तस्य नाटकस्य स्वप्नांक कः?

पञ्चमः


9.दुःखं न्यासस्य रक्षणम् इति सूक्तियुक्तं नाटकमस्ति?

स्वप्नवासवदत्तम्


10.शकारताडितां वसन्तसेनां मृत्युमुखात् कः मोचयति?

संवाहक:


11.आर्जव हि कुटिलेषु नीति: इति सूक्तियुक्तं नाटकमस्ति?

नैषधीयचरितम्


12.स्त्री स्वभावस्तु कातरःइति सूक्तियुक्तं नाटकमस्ति?

स्वप्नवासवदत्तम्


13.कामी स्वतां पश्यति इति सूक्तियुक्तं नाटकमस्ति?

अभिज्ञानशाकुन्तलम्


14.सर्वत्रार्जवं शोभते इति सूक्तियुक्तं नाटकमस्ति?

मृच्छकटिकम्


15.ध्वन्यालोकः कस्य कृतिरस्ति?

आनन्दवर्धनस्य


16.काव्यप्रकाशे कति परिच्छेदाः विद्यन्ते?

10


17.उत्तररामचरिते मैत्रावरूणि:पदं कस्य कृते प्रयुक्तम?

वसिष्ठस्य


18.वक्रोक्तिः काव्यजीवितम् कस्य इयं परिभाषा अस्ति?

कुन्तकस्य


19.तददोषौ शब्दार्थौ सगुणावनलंकृती पुनः क्वापि कस्येयं परिभाषा?

मम्मटस्य


20.योग्यताकांक्षासन्निधियुक्तः पदोच्चयः?

वाक्यम्


21.काव्यप्रकाशे काव्यप्रयोजनानि संख्या सन्ति?

षट्


1 यशसे

2 अर्थकृते

3 व्यवहारविदे

4 शिवेतररक्षतये

5 परनिवृत्तये

6 कान्तासम्मितयोपदेशयुजे


22.शक्तिग्रहं संकेतग्रहसाधनम् कतिविधम्?

अष्टम्


23.मनोऽनुकूलेऽथ मनसः प्रवणायितुम?

रतिः


24.वागादिवैकृतैश्चेतो विकासो?

हासः


25.हासः कस्य स्थायिभावः?

हास्यस्य


26.जुगुप्सा कस्य स्थायिभावः?

वीभत्सस्य


27.दोषेक्षणादिभिर्ग्रहां विषयोद्भवा

जुगुप्सा


28.नाटके नायकस्य कति भेदा स्वीकृता?

चत्वारः

नायक के भेद जानने के लिए✍️👎

नायक के भेद#दशरूपक

29.नाटकस्य नायक: कथं भवति?

धीरोदात्तः


30.प्रकरणस्य नायकं कथं भवति?

धीरप्रशान्तः


31.साहित्यदर्पणानुसारं फलप्राप्तौ अतित्वरान्वितः व्यापारः भवति

प्रयत्न


32.शान्तरसस्य स्थायिभाव कः?

शमः


33.साहित्यदर्पणस्य आचार्यः कः?

आचार्यः विश्वनाथः


34."अशोच्या हि पितुः कन्या सद्भर्तृप्रतिपादिता" यस्मिन् सूक्तिरियं अस्ति, तद् काव्यम्?

 कुमारसम्भवम्


35."अमृतेनेव संसिक्ताः चन्दनेनेव चर्चिता:" कं लक्षयति?

कालिदासम्


36.विषवृक्षोऽपि संवर्ध्य स्वयं क्षेत्रमसाम्प्रतम् इयं सूक्ति कुत्र प्राप्यते?

कुमारसम्भवे


37.अल्पमात्रं समुदिदष्टं बहुधा यद्विसर्पति तत् किम्?

बीजम्


38.प्रायः व्यड्गयमप्रधानमेव सचमत्कारकारणम् जगन्नाथमते तत् भवति?

उत्तम काव्य


39.प्रायः सर्वोपरि भवति करुणावृत्तिसद्ररन्तरात्मा इत्यत्र सर्वशब्देन कस्य संकेतग्रहः भवति?

यक्षस्य

मेघदूत खण्डकाव्य#कालीदास की रचनाएँ


40.वेणीसंहारे दुर्योधनस्य मित्रमस्ति?

चार्वाक


41.वेणीसंहारम् इत्यस्मिन् पदे वेणी कस्या वेण्याः बोधिका अस्ति?

द्रौपदयाः


42.वेणीसंहारे नाटके कति अंकाः विद्यन्ते?

षट्(06)


43.रत्नावल्यां नाटिकायां रत्नावल्याः सहचरी का अस्ति?

सुसंगता


44.रत्नावली नाटिकायां कति अंका विद्यन्ते?

4


45.कस्य नाटके विदूषकस्य सर्वथा अभाव दरीदृश्यते?

भवभूतेः


46.महाकविभवभूतेः कति रूपकाः समुपलभ्यन्ते

3


47."गुणाः पूजास्थानं न च लिड्गम् "उक्तिरियं कुत्र प्राप्यते?

उत्तररामचरितम्

उत्तररामचरितम्#भवभूति का उत्तररामचरितम्


48."दैवविद्वांस: प्रमाणयन्ति" उक्तिरियं कुत्र प्राप्यते?

मुद्राराक्षसम्


49."रत्नं रत्नेन संगच्छते"उक्तिरियं कुत्र प्राप्यते?

मृच्छकटिकम्

मृच्छकटिकम्#शूद्रक की रचना


50."दुःख न्यासस्य रक्षणम् "उक्तिरियं कुत्र प्राप्यते?

स्वप्नवासवदत्तम्

 दोस्तों को यदि  प्रस्तुत प्रश्न पत्र परीक्षा की तैयारी की दृष्टि से लाभदायक लगा हो, तो अपने दोस्तों को शेयर अवश्य करें

धन्यवाद









































टिप्पणियाँ

इस ब्लॉग से लोकप्रिय पोस्ट

मनुस्मृति के महत्त्वपूर्ण प्रश्नोत्तर#manusmriti#sanskrit exam #net/set#collage

 1.धर्म के दस लक्षण किसने बताये है? ✍️मनु ने 2. स्मृति के अनुसार चूड़ाकर्म संस्कार किस वर्ष में होता है?  ✍️तृतीय वर्ष में   3.ब्राह्मण का उपनयन संस्कार किस वर्ष में किया जाना चाहिए? ✍️8वे वर्ष में नोट:क्षत्रिय का 11वे वर्षमें, वैश्य का 12वे वर्ष में 4.मनुस्मृति के अनुसार अभिवादनशील व्यक्ति क्या प्राप्त करता है ✍️आयु,विद्या,यश,बल 5.गुरु की निन्दा से ब्रह्मचारी कौनसी योनि प्राप्त करता है? ✍️कुत्ता की 6व्रात्य किसे कहते है? ✍️निर्धारित समय पर उपनयन संस्कार नही कराने वाले को 7.पूर्वाभिमुख होकर भोजन करने वाले क्या प्राप्त करते है? ✍️आयु 8.किस युग में दान की प्रधानता है? ✍️कलियुग मे 9.विप्र ब्रह्मचारी की मेखला कैसी होनी चाहिए? ✍️मौञ्जी की  10.मनुस्मृति के अनुसार पाक यज्ञ कितने है? ✍️चार 11.मनुस्मृति के अनुसार कुल व्यसन है? ✍️18  मनुस्मृति के अनुसार राजा के अधिकार और कर्तव्य#काम और क्रोध से उत्पन्न व्यसन 12.  काम से उत्पन्न व्यसनो की संख्या कितनी है? ✍️10 13.लोभ से उत्पन्न व्यसनों की संख्या कितनी है? ✍️8  14.मनुस्मृति के अनुसार कौनसा दुर्ग उत्तम है? ✍️ग...

नाट्यशास्त्र के अनुसार नायक के प्रकार

  " नायक के भेद"  संस्कृत साहित्य में दस रूपक माने गये है धनञ्जय ने अपने दशरूपकम्   में रूपक के दस भेद माने है  नाटक,प्रकरण,भाण,व्यायोग समवकार,डिम ईहामृगअंक, वीथी,प्रहसन  ये रूपक के दस भेद है।                          रूपक के 10 प्रकारो में प्रत्येक की अपनी विशिष्टता है। जिसका करण   कथानक (वस्तु), नायक (नेता), रस में भिन्नता है नाट्यशास्त्रीय दृष्टि से ये तीनों रूपकों के महत्त्वपूर्ण तत्व है।                                                इस Post में हम नाट्यशास्त्र के महत्त्वपूर्ण तत्व नेता अथवा नायक की कोटि (प्रकार) के बारे में जानेंगे।   नेता अथवा नायक  किसे कहते है                       सभी रूपकों का एक नायक होता है जिसे अंत में धर्म, अर्थ,कामरूपी फलों में से कोई न कोई फल अवश्य मिलता है। फल ...

संस्कृत महाकाव्यो में से पूछे जाने वाले परीक्षोपयोगी प्रश्न# शिशुपाल वध महाकाव्य#महाकवि माघ की रचना कौन सी है?

 शिशुपालवध महाकाव्य के नायक ? श्री कृष्ण  शिशुपालवध महाकाव्य के प्रति नायक? शिशुपाल  शिशुपालमाघ का प्रिय छंद है ? मालिनी  शिशुपाल वध महाकाव्य का उपजीव्य काव्य है? महाभारत का सभापर्व महाभारत के सभापर्व के कितने अध्यायों मे शिशुपाल वध की कथा का वर्णन है? अध्याय 33 से 45 तक शिशुपाल वध के किस सर्ग में  श्री कृष्ण द्वारा इंद्रप्रस्थ प्रस्थान का वर्णन है?  तृतीय (3) सर्ग मे "शिशुपाल वध "महाकाव्य के किस सर्ग में रैवतक पर्वत का वर्णन है? चौथे सर्ग में "शिशुपाल वध "महाकाव्य के किस सर्ग में  षड ऋतुओ का वर्णन महाकवि माघ ने किया है? छठे सर्ग में ।                                                                "शिशुपाल वध" महाकाव्य के ग्यारहवे (11) सर्ग में क्या वर्णित है? प्रभात वर्णन कृष्ण का युधिष्ठिर के राजसूय यज्ञ में पहुंचना तथा भीष्म द्वारा श्री कृष्ण स्तुति का वर्णन किस...